Okullarda İş Güvenliği
Okullarda iş güvenliği, işyerleri gibi okullarda da uygulanması gereken ve yönetmelik ile zorunlu hale gelen prosedürleri içermektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işyerleri gibi okullarında uyması gereken iş güvenliği ile ilgili konular bulunmaktadır.
Okul ortamında doğabilecek olası risklerin oluşmaması için öncesinde risk değerlendirme yapılması tüm okullarda şarttır. Acil durum eylem planı, korunma, tahliye gibi durumlarda öğrencilerin nasıl davranması gerektiği ile ilgili çeşitli eğitimlerin verilmesi de ayrıca önemlidir. İş güvenliği uzmanı belirleyeceği zamanlarda okulda yangın tatbikat yaptırarak uygulamalı şekilde okul içinde bilinçlendirme sağlamalıdır. İşyeri hekimi, öğrenciler, öğretmenler olmak üzere okul içinde olası sağlık durumlarını kontrol etmekle ayrıca, okul hizmet yetkililerinin (yemekhane çalışanları) hijyen ve sağlık kontrollerinden sorumludur. Okul içinde acil durum sırasında acil durum eylem planı gözeterek, ekiplerin kurulması ve bu ekiplere yangın eğitimi, ilk yardım eğitimi gibi temel eğitimlerin verilerek sorumluluk üstlenmesi sağlanmalıdır.
Bu konudaki en büyük ihmal gösterilen konu okul tamirat ve bakımı, alt işverenlerden sağlanan yemek, servis, kantin gibi konularda okul yönetiminin gerekli kontrol ve denetimleri bilgileri olmaması sebebi ile yapmamasıdır. Ancak bu konu çok önemli olup oluşacak olan herhangi bir iş kazasında okul yönetimi ve okul aile birliği sorumlu tutulabilmektedir. Tüm okul yöneticilerinin bu konuya özel önem göstermesi ve önlem alması şarttır. Bir okul müdürü çatı tamiratı yapan kişinin çatıdan düşerek iş kazası sonucu ölmesi sebebiyle sorumlu tutulacaktır. Yemekleri hazırlayan kişinin veya güvenlik görevlisinin bu konuda gerekli evraklarının olmaması sebebi ile öğrencilerin başına geleceklerden sorumlu tutulabileceklerdir.
Okullarda İş Güvenliği
OSGB hizmetleri arasında bilinçlenmenin en fazla önemli olduğu yerlerden biri olan okullarda, Bizim OSGB uzman kadrosu ile birlikte bilinçlendirme faaliyetlerine de fazlası ile değer vermektedir. İstanbul OSGB, bütün okullar için düzenlenmesi gereken risk değerlendirme, acil durum ekiplerinin oluşturulması, İSG panosunun ve çalışma planının hazırlanması gibi zorunlu olan hususlarda da okul ile birlikte çalışarak gerekli işlemleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmektedir.
Okullarda İş Güvenliği Yönetmeliği
Eğitim veren kurumlar özellikle kalabalık alanları oluşturduğu için hem okul içi hem de okul dışı bir çok risk faktörü ile karşı karşıya kalabilmektedir. Bakanlık tarafından yayınlanan yönetmeliğe göre 50 kişiden fazla öğretmen ve personelin görev alacağı okullarda iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görev almak zorundadır. Okulun mimari yapısına bağlı olarak risk değerlendirmesinin yapılması da şarttır. Acil çıkış kapılarının ve acil çıkış levhalarının hazırlanması, kontrol listelerinin yapılması en önemli görev ve sorumluluklardandır. Yangın tedbirleri, okul elektrik tesisatı, ortak kullanım alanlarından olan tuvaletlerin kullanım koşulları gibi birçok durum tek tek ele alınmalı, uygunsuzluk halinde uygun hale getirilmelidir. İş güvenliği uzmanı ve okul içi yönetiminin sürekli iletişim halinde olarak olası durumlardan anında haberdar olunması da oldukça önemlidir.
Okullarda İSG’nin Önemi
Eğitim sektörünün iş sağlığı ve güvenliği açısından mevcut durumunu gösteren bir kayıt sistemi veya herhangi bir belge bulunmamaktadır. Oysaki bu alanda verileri derlemek, ihtiyaçları belirlemek ve yapılan tespitler doğrultusunda gerekli politikaları oluşturmak için istatistiksel göstergelere ihtiyaç bulunmaktadır.
Okullarda iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının yürütülmesi sırasında ihtiyaç duyulacak belgeleri sunarak, okullar bazında sağlık ve güvenlikle ilgili bir kayıt sisteminin alt yapısını oluşturmanın yolunu açarken aynı zamanda yönetim sisteminin gereklerinden birini yerine getirmeye imkan tanımaktadır.
Okullarımızda zaman zaman, sağlıksız ve güvensiz durumlardan kaynaklanan çeşitli olaylar ve kayıplar yaşanabilmektedir. Kayıpları önlemek için risk alanlarını bilmek çok önemlidir. Çalışma ve yaşam alanlarına ilişkin Risk Envanteri oluşturmak ve Risklerin Değerlendirilmesi yoluyla ortamdaki riskler ve tehlikeleri izlemek mümkündür. Çeşitli üretim faaliyetlerinin yürütüldüğü işletmelere yönelik söylenen “Risk ve tehlikeler bilinince, önlenebilir veya uygun önlemlerle en aza indirgenebilir.” cümlesi çocuk ve gençlerimizin eğitim aldığı okullarımız için daha çok geçerlidir. Aksine büyüme ve ergenlik çağındaki öğrencilerin bulunduğu okul ortamları, sağlık ve güvenlikle ilgili tüm konularda daha çok özen gerektirmektedir.
Risk Değerlendirmesinin Amaç ve Gerekleri
6331 sayılı Kanunun 4. Maddesinde işveren yükümlülükleri arasında Risk değerlendirmesinin yapılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağı da “Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği”nde gösterilmiştir. Risk değerlendirmesi çalışma ortamında var olan tehlike ve riskleri tanımlamak ve gerekli olan önleyici ve koruyucu tedbirleri geliştirmek için yapılan bir dizi çalışmalardır. Risk değerlendirmesi, hem muhtemel risklerin tanımlanması hem de bu risklerin ortadan kaldırılması veya en aza indirgenmesi için tedbirlerin alınması, belgelenmesi ve seçilen tedbirlerin gözden geçirilmesini kapsar. Risk değerlendirmesi, uygun önleyici tedbirlerin
seçilmesi ve uygulanmasında da faydalı olur. Bu rehber içeriğinde verilen örnek Risk Kontrol Listesi, çalışma koşullarını değerlendirme konusunda bağımsız uygulamalar geliştirilmesi için bir model niteliğindedir. Risk değerlendirmesinde kullanılan en basit ve yaygın yöntem kontrol listeleridir. Öğretim kurumlarına hitap edebilecek şekilde oluşturulmaya çalışılan iş sağlığı ve güvenliği kontrol listeleri geliştirilmeye açık bir örnek olup beşinci bölümde verilmektedir.
Verilen örnekler ve iş sağlığı ve güvenliği kontrol listelerini bir dizi talimatlar olarak değerlendirilmelidir. Bu itibarla, her okul bu kontrol listelerine dayanarak kendi içerisindeki riskleri analiz edebilir. Ancak verilen kontrol listelerinin okula özel risk öğelerini tam olarak kapsamadığı konular varsa gerektiğinde kontrol listeleri amaca uygun şekilde sorular ilave edilerek genişletilip kullanılabilir.
Unutulmamalıdır ki; idareciler, öğretmenler, diğer çalışanlar ve öğrencilerin her birinin okul içindeki sağlık ve güvenliği sağlamak yönünde ayrı görev ve sorumlulukları vardır. Amaç, bu görev ve sorumlulukların gereği olarak beklenmeyen ve istenmeyen kaza ve olayları önlemeye yetecek ölçüde tedbirlerin bulunup bulunmadığını tespit etmek ve hangi konularda iyileştirmeler gerekiyorsa gerekli işlem ve tedbirleri buna göre uygulamaya koymaktır.
Konu ile ilgili olarak İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği yapılması gereken çalışmalarla ilgili bize ışık tutmaktadır.
